ปลูกรักษ์
    NjpUs24nCQKx5e1EziiKbT6DMcY8hrpMyc687kFLWIG

    พระบรมราโชวาท หลักคิด…หลักยึดแก่นแท้ของกีฬา

    พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพล อดุลยเดช รัชกาลที่ 9 “พระมหากษัตริย์นักกีฬา” ที่ทรงมีพระมหากรุณาธิคุณ และทรงมีพระเมตตา แก่วงการกีฬาไทยอันหาที่สุดมิได้ ด้วยพระองค์ท่านทรงมีความรอบรู้ เข้าพระราชหฤทัยในแก่นแท้ของ “กีฬา” ทั้งพระราชทานแง่คิดในบริบทต่างๆ สมควรที่ประชาชนคนไทย คนกีฬาไทย ในแขนงต่างๆจะน้อมนำและคิดตาม

    ดั่งพระบรมราโชวาทที่พระองค์ได้พระราชทานไว้มากมายในวโรกาสต่างๆ ซึ่งจะขออัญเชิญพระบรม ราโชวาทสำคัญๆบางส่วนที่มีการเรียบเรียงขึ้นตามพระสุรเสียงที่มีการบันทึกไว้ มานำเสนอเพื่อเป็นหลักคิดในการปฏิบัติหน้าที่ และดำเนินกิจกรรมกีฬาเพื่อพัฒนากีฬาไทยต่อไป…

    พระบรมราโชวาท พระราชทานแก่คณะนักฟุตบอลทีมชาติไทยที่จะเข้าแข่งขันฟุตบอลชิงถ้วยพระราชทานคิงส์คัพ ณ พระตำหนักจิตรลดารโหฐาน วันอังคารที่ 18 พฤศจิกายน 2512

    ข้อที่น่าคิดก็มีว่า ในเมืองไทยเรา ทีมฟุตบอลของไทย หรือการฟุตบอลของไทยมีทั้งขึ้นทั้งลง แล้วแต่ความเอาใจใส่ของทางราชการบ้าง แล้วแต่ความสนใจของผู้ที่สนใจในกีฬาบ้าง และแล้วแต่ความสามารถของนักกีฬาบ้าง ที่เห็นว่ากีฬาฟุตบอลนี้เป็นกีฬาที่คนไทยจะสามารถปฏิบัติได้ดีก็ด้วยเหตุผลว่า คนไทยเรามีความว่องไวและมีความอดทน มีความสามารถเป็นเรื่องราว แต่ก็มีบางอย่างที่จะทำให้กีฬาฟุตบอลของไทยเรามีการลงบ้างเหมือนกัน เพราะว่าการกีฬานั้นจะต้องมีการฝึกซ้อมให้ดี ทั้งในทางวิชาการคือเทคนิค และทั้งในทางกาย คือความแข็งแรงสมบูรณ์ การฝึกตนให้มีสุขภาพอนามัยแข็งแรง ถ้าขาดทั้งสองอย่างนี้ก็จะทำให้ไม่สามารถปฏิบัติภาระของตัวให้ได้รับชัยชนะได้ ถ้าได้ฝึกฝนด้วยตนเอง ได้ฝึกดี และได้เตรียมตัวเตรียมกายของตัวให้ดีแล้ว ก็ย่อมสามารถฟันฝ่าอุปสรรคได้ดีที่สุด แต่ถ้าไม่ปฏิบัติด้วยความสม่ำเสมอ ก็ไม่ต้องแปลกใจจะต้องปราชัย

    การที่ขอให้โอวาทและขอพรให้มีกำลังใจเป็นสองส่วนอย่างนี้ การให้โอวาทอาจทำให้เสียกำลังใจได้ เพราะจะบอกว่า เวลาแข่งแล้วจะแก้อะไรไม่ได้ แต่ถ้าได้ฝึกฝนมาดีและได้เตรียมตัวมาดี ก็มีหวังที่จะมีผลสำเร็จได้ ส่วนการให้พรนั้น ถ้าให้พรเฉยๆโดยที่ไม่ได้อาศัยการฝึกฝน กำลังพรแต่เพียงฝ่ายเดียวจะไม่มีผล ที่นักกีฬาไทยในทางฟุตบอลเล่นได้ไม่สม่ำเสมอ ก็มีเหตุอย่างหนึ่งอยู่ที่จิตใจ ก่อนที่จะลงสนามถ้ามีจิตใจฝ่อแล้วก็ไม่สามารถนำเอากำลังใจ กำลังกาย และกำลังความรู้ที่มีอยู่ในตัวมาปฏิบัติได้ ข้อแรกจึงต้องมีกำลังใจที่ดี เวลาลงสนามต้องถือว่าเรามีความตั้งใจแน่วแน่แล้วที่จะปฏิบัติการด้วยความตั้งใจแล้วจะมีชัย สิ่งสำคัญอีกข้อหนึ่งคือความตั้งใจที่จะทำตนให้เป็นนักกีฬาที่ดี สำหรับนักกีฬาที่ดี นอกจากต้องมีการแสดงทั้งในทางกายและในทางสมอง คือใช้ความคิดและวิทยาการแล้ว ก็ต้องมีจิตใจเป็นนักกีฬา อันนี้จะทำให้มีชัยเหมือนกัน ถ้าแสดงตนเป็นคนที่มีจิตใจเป็นนักกีฬา จะทำให้ใจเย็นขึ้น เกิดเรื่องอะไรก็จะสามารถแก้ปัญหาได้ คำว่าเกิดเรื่องหมายถึงเกิดเรื่องในทางวิทยาการฟุตบอล ถ้าเขารุกมาเราป้องกันได้ วิทยาการที่จะรับสถานการณ์อีกอย่างคือการเล่นที่สุภาพเรียบร้อยที่น่าชมน่าดู ก็จะเป็นทางที่จะทำให้มีชัยชนะอีกอย่างหนึ่ง เพราะว่าผู้ดูนั้นถ้าเห็นว่าเราเล่นด้วยความตั้งใจจริงๆ ไม่ใช่ใจฝ่อ ไม่ใช่พาลพาโล คนดูจะเอาใจช่วย ซึ่งจะให้กำลังใจแก่เราจะเป็นเล่นในเมืองไทยหรือเล่นในต่างประเทศก็เหมือนกัน ถ้าเราเล่นด้วยฝีมือดี ด้วยกำลังที่ดี และด้วยเกียรติ ด้วยการแสดงว่าเราเป็นนักกีฬาที่มีน้ำใจดี ถึงแม้คนดูจะเป็นต่างประเทศก็จะสนับสนุนเรา กำลังใจของผู้ดูนั้น จะทำให้เราสามารถมีกำลังใจมากขึ้นเหมือนกัน เหล่านี้ก็เป็นวิธีที่จะต้องปฏิบัติ

    จึงขอให้โอวาทในด้านปฏิบัติให้มีประสิทธิภาพ ให้มีกำลังใจอย่างที่ว่านี้ ฝึกเตรียมกาย เตรียมใจที่จะลงแข่งขันและรักษาเกียรติของนักกีฬา โดยเฉพาะเกียรตินักกีฬาของไทย มีความกล้าหาญ มีความสุภาพ แล้วจะทำให้มีพลังที่จะฟันฝ่าอุปสรรคได้ การแข่งขันครั้งนี้ก็เป็นการแข่งขันที่สำคัญ เพราะว่าประเทศที่เข้าร่วมก็มีฝีมือมาก เขาจะหวังชนะ เราก็ต้องหวังชนะ แต่ก็ต้องนึกถึงว่า การชนะจะต้องทำด้วยความตั้งใจ ต้องใช้ความขะมักเขม้นและใช้ความพยายามอย่างมาก ถ้าใช้ความพยายามอย่างมากที่สุดแล้ว ด้วยความตั้งใจแล้ว ด้วยสุดฝีมือแล้ว จะแพ้จะชนะก็แล้วแต่ใครจะฝึกมาดี ใครมีความสามารถ แต่อย่างน้อยถ้าแพ้ ก็แพ้อย่างเราสู้เต็มที่ ก็ไม่มีใครว่า ส่วนพรก็มีความสำคัญอย่างหนึ่ง จึงขอให้พร ถ้าเราทำดีเต็มที่แล้ว ด้วยความตั้งใจเต็มที่แล้ว สิ่งที่จะสนับสนุนเราก็จะสนับสนุนเรา จะนึกถึงสิ่งศักดิ์สิทธิ์ก็ตาม หรือนึกถึงกำลังใจที่ประชาชนจะให้ หรือสิ่งใดสิ่งหนึ่งก็ตาม สิ่งนั้นจะมาทำให้พรมีพลังขึ้น ก็ขอให้ทุกคนประสบความสำเร็จตามที่ได้ตั้งสติไว้ที่จะลงสนาม และจะสู้ในเชิงกีฬาอย่างดีที่สุด ขอให้รวบรวมพลังทั้งหลายได้เพื่อที่จะได้ชัยชนะ เป็นเกียรติแก่บ้านเมือง เป็นเกียรติแก่วงการฟุตบอลไทย ขอให้ทุกคนได้สามารถเล่นฟุตบอลให้ดีที่สุด และในที่สุดให้ได้ชัยชนะตามประสงค์.

    พระบรมราโชวาท พระราชทานแก่คณะนักกีฬาซึ่งเดินทางไปร่วมการแข่งขันกีฬาแหลมทอง ครั้งที่ 5 ณ พระตำหนักจิตรลดารโหฐาน วันศุกร์ที่ 28 พฤศจิกายน 2512

    การที่นักกีฬาทั้งหลายจะไปแข่งขันกีฬาแหลมทองครั้งนี้ ก็เป็นผู้แทนประเทศไทย นับว่าเป็นเกียรติที่ทุกคนได้รับคัดเลือกไปเป็นผู้แทน ในการกีฬานั้นมีหลักสำคัญอยู่ว่า จะต้องฝึกฝนให้ตนเองแข็งแรง ให้มีความสามารถในกีฬาของตน เพื่อจะได้พร้อมที่ไปปฏิบัติหน้าที่ได้แข่งขันและได้ชัยชนะมา เพื่อเป็นเกียรติแก่ตัวเอง และเพื่อเป็นเกียรติของบ้านเมือง การตระเตรียมนั้นต้องตระเตรียมกันเป็นเวลานาน เข้าใจว่าต่างคนก็ได้ฝึกฝนตนเองมาแล้ว เพราะถ้าไม่ได้ฝึกฝน จะมาฝึกฝนเอาตอนนี้ ก็ไม่ได้

    เมื่อได้ฝึกฝนตนมาดีแล้ว ก็มีหวังว่าส่วนใหญ่ที่จะได้ไปปฏิบัติภารกิจของตัวเองได้อย่างดี ถึงเวลาที่จะไปเข้าแข่งขันก็จะต้องตั้งสติให้ดี เพื่อให้ได้ปฏิบัติให้ได้เต็มที่ตามที่ได้ฝึกฝนตนไว้ อันนี้เป็นหลักในการที่จะให้ได้ความสำเร็จในการกีฬา แต่ในคราวนี้โดยที่เป็นผู้แทนของประเทศไทยและไปในต่างประเทศ ก็ย่อมมีหน้าที่และต้องมีการปฏิบัติ เพิ่มเติมอีก ก็คือเวลาปฏิบัติกีฬาก็จะต้องปฏิบัติตนเป็นนักกีฬาที่แท้ เพื่อแสดงว่าประเทศไทยมีนักกีฬาที่มีน้ำใจดี ไม่ใช่พาล ถ้าชนะก็อย่าทะนงตัว ถ้าแพ้ ก็อย่าท้อใจ ในการปฏิบัติกีฬานั้น การแสดงออกมาซึ่งกิริยาหรือท่าทางก็เป็นสิ่งที่สำคัญที่สุดอีกประการหนึ่งเวลาไปต่างประเทศก็จะต้องประสบอุปสรรคต่างๆในด้านความเป็นอยู่ ฉะนั้นจะต้องระวังตัวให้ดี การไปแข่งกีฬาไม่ใช่ไปเที่ยวเล่น ถ้าไปแล้วถือว่าไปในที่ใหม่ อยากดู อยากเห็น อยากไปเที่ยวมากเกินไป การกีฬาก็จะด้อยลงไป ซึ่งผิดจุดประสงค์ที่ไปคราวนี้ ก็ต้องระวังตัวเพื่อให้สามารถที่จะรักษาตัวไว้ ไม่ยอมที่จะทำให้การปฏิบัติกีฬาด้อยลงไป

    สำหรับการปฏิบัติตนเมื่ออยู่ในต่างประเทศก็มีความสำคัญในด้านชาติบ้านเมืองอีกอย่างเหมือนกัน เพราะว่าการไปไหนๆ เขาก็เห็นว่าเป็นคนไทย เขาก็จ้องว่าคนไทยปฏิบัติตนอย่างไร ก็นับว่าทุกเมื่อทุกเวลาที่อยู่ในต่างประเทศนั้น เป็นผู้แทนของประเทศไทยทั้งในเวลาปฏิบัติกีฬาทั้งนอกเวลาปฏิบัติกีฬา ฉะนั้นขอให้ระวังตัวให้ดีเพื่อชื่อเสียงของบ้านเมือง ชื่อเสียงของบ้านเมืองนี้เป็นสิ่งสำคัญสำหรับเรา ถ้าเราทำให้ต่างประเทศเขานับถือเราทั้งในเชิงกีฬาทั้งในด้านผู้ที่เป็นคนที่ดีที่ประพฤติปฏิบัติตนดี ก็จะเป็นชัยชนะใหญ่หลวงที่สุดที่จะได้มาในการกีฬา ถ้าอยู่ในประเทศของตน ก็มีการเอาใจช่วยของประชาชนที่ไปดู ในต่างประเทศนั้นก็หวังได้เช่นนั้นน้อย เพราะว่าไม่ใช่ชาติเดียวกัน ฉะนั้นกำลังใจจะเป็นสิ่งสำคัญอีกอย่าง ก็ขอให้มีกำลังใจ เพราะว่าการให้กำลังใจจากประชาชนก็คงมีน้อย ขอให้ทุกคนจงมีความเข้มแข็ง ความเรียบร้อยเป็นผู้แทนที่ดีของประเทศไทย ขอให้หวังให้ได้ชัยชนะมามากที่สุดที่จะมากได้ แม้จะไม่มีชัยชนะบางอย่าง ก็ขอให้ชนะในทางที่ว่าเป็นคนดี เป็นคนที่น่านับถือ เป็นคนที่เรียบร้อย และมีความสามัคคีกลมเกลียวซึ่งกันและกันในหมู่คณะ เพื่อให้แสดงว่า ทีมไทยมีพลังเป็นที่น่าเกรงขาม เป็นที่น่ารัก เกิดชื่อเสียงที่ดี เกิดเกียรติแก่หมู่คณะ และเกิดเกียรติแก่บ้านเมือง เกียรติแก่บ้านเมืองนี้เป็นสิ่งสำคัญ เพราะว่าจะทำให้ท่านทั้งหลายเป็นผู้ที่ช่วยให้บ้านเมืองได้อยู่ยง มีความปึกแผ่น และมีความปลอดภัยในตัว ขอให้ทุกคนที่ไปในการกีฬาครั้งนี้ประสบความสำเร็จ อย่ามีเจ็บไข้มาเบียดเบียน ขอให้ตั้งใจปฏิบัติหน้าที่ของตนให้ดี ขอให้มีพลังจิตกำลังใจที่สมบูรณ์ ประสบแต่ชัยชนะ.

    พระบรมราโชวาท พระราชทานแก่คณะกรรมการสมาคม ผู้สื่อข่าวกีฬาสมัครเล่นแห่งประเทศไทย และคณะนักกีฬายอดเยี่ยมประจำปี ณ พระตำหนักจิตรลดารโหฐาน วันพฤหัสบดีที่ 9 กันยายน 2514

    ขอแสดงความชื่นชมกับสมาคมในกิจการที่ได้ปฏิบัติมา ซึ่งมีงานคัดเลือกนักกีฬายอดเยี่ยมเป็นส่วนสำคัญ สมาคมก็ได้พยายามส่งเสริมให้ประชาชนนั้นได้รู้จักกีฬาว่ามีความสำคัญอย่างไรสำหรับประเทศชาติ สำหรับส่วนรวม และสำหรับบุคคล งานนี้จะรู้สึกว่าเริ่มเป็นผลทำให้ประชาชนรู้จักคุณค่า ของการกีฬา ทั้งขอแสดงความยินดีกับผู้ที่ได้รับคัดเลือกเป็นนักกีฬายอดเยี่ยม ผู้ที่ได้รับการคัดเลือกเป็นนักกีฬายอดเยี่ยมก็นับว่าเป็นผู้ได้แสดงฝีมือในเชิงกีฬาให้เป็นที่ประจักษ์มาแล้วทั้งในการแข่งขันในประเทศ ทั้งในการแข่งขันระหว่างประเทศ ก็น่ายินดีชื่นชม

    อันเรื่องของการกีฬานั้นเป็นสิ่งสำคัญอย่างที่กล่าวมาหลายครั้งว่า สำหรับประเทศหนึ่งๆควรจะส่งเสริมการกีฬาให้ดี เพราะว่าการกีฬาเป็นเครื่อง หมายแสดงถึงความเป็นอยู่ของบ้านเมืองเป็นสำคัญส่วนหนึ่ง ประเทศใดที่มีนักกีฬาที่มีฝีมือและมีน้ำใจดีก็ทำให้ประเทศนั้นมีหน้ามีตา และแสดงถึงนิสัยใจคอของคนในประเทศนั้น การส่งเสริมกีฬาจึงเป็นงานที่สำคัญ นักกีฬานั้นต้องมีความสามารถรอบตัวหลายอย่าง ขั้นแรกคือต้องมีร่างกายที่สมบูรณ์แข็งแรง ในกีฬาทุกชนิด ข้อนี้เป็นสำคัญ เมื่อมีความแข็งแรงสมบูรณ์ของร่างกายแล้ว จะต้องฝึกฝนให้มีความสามารถในด้านกีฬาที่ตนได้ปฏิบัติ ก็เป็นการฝึกทั้งกายทั้งใจ ซึ่งเป็นข้อที่มีความสำคัญอีกข้อหนึ่งในด้านทางจิตใจนักกีฬา ซึ่งเป็นข้อสำคัญที่สุด ก็ได้รับการฝึกฝนอย่างมาก การฝึกวิชากีฬานี้ ทำให้นักกีฬาจะต้องระมัดระวังตัว ควบคุมทั้งกายทั้งใจตนให้อยู่ในขอบเขตของกีฬานั้น และทั้งในเขตของความดีด้วย เพราะว่านักกีฬาควรจะส่งเสริมจิตใจที่บริสุทธิ์ จิตใจที่มีความซื่อสัตย์โดยแท้ มาถึงข้อนี้ ก็เกิดความวิตกมากเหมือนกัน เพราะว่าเป็นที่รู้กันทุกวันนี้ว่ากีฬาเป็นยาวิเศษ แต่ว่าในหลายกรณีนับว่าช่างนำกิเลสจริงๆคือได้ทำให้เกิดความวุ่นวาย เมื่อการกีฬามีการต่อสู้แข่งขัน ก็ต้องมีผู้แพ้และมีผู้ชนะ ซึ่งบางทีไม่เห็นด้วยว่าใครแพ้ใครชนะ ก็เกิดวิวาทกัน ข้อนี้สมาคมนักสื่อข่าวกีฬาสมัครเล่นจะมีโอกาสสำคัญที่ช่วยให้เข้าใจถึงความดีของกีฬาและความเสียหายของกีฬา และจะได้เยียวยาต่อสถานการณ์ที่มีอยู่ในปัจจุบันนี้ จริงอยู่การทะเลาะวิวาทกันมิใช่กีฬา ตรงข้ามเป็นสิ่งที่ทำลายนักกีฬา แต่ว่าเมื่อพัวพันกับการกีฬาแล้ว ก็เป็นหน้าที่ของผู้ที่สนใจในกีฬาที่จะกำจัดให้หมดสิ้น เพราะการทะเลาะวิวาทเนื่องจากกีฬาก็เป็นผลเสีย เท่ากับกีฬาที่ดีที่แท้จึงจะเป็นผลดี ฉะนั้น ถ้าการกีฬาได้ผลดีเท่าไร การทะเลาะวิวาทก็จะได้ผลเสียเท่านั้น หรือมากกว่า สำหรับนักกีฬา สำหรับวงการกีฬา สำหรับส่วนรวม และสำหรับบุคคล จึงเป็นหน้าที่ของสมาคมผู้ได้ตั้งหน้าที่แก่ตัวที่จะส่งเสริมกีฬาที่ควรจะเป็นผู้ที่กำจัดข้อวิวาทต่างๆที่เนื่องจากกีฬาให้ได้ ขอให้ทุกท่านพยายามที่จะหาทางกำจัดข้อวิวาทต่างๆซึ่งจะนำผลเสียแก่ส่วนรวมเป็นอย่างยิ่ง ไม่จำเป็นที่จะยกตัวอย่างในเรื่องนี้ แต่ว่าท่านทั้งหลายคงทราบดีแล้ว และทราบข้อเสียว่าเป็นอย่างไร ก็จริงอยู่ ข้อวิวาทต่างๆนั้นอาจไม่ได้เนื่องจากกีฬาเท่านั้นเอง อาจเนื่องจากกรณีไม่ชอบหน้ากันเป็นการส่วนตัวหรือเป็นส่วนสถาบัน ซึ่งไม่เกี่ยวกับการกีฬา แต่มาแสดงฝีมือวิวาทกันในโอกาสงานกีฬา

    ก็ขอให้ทุกท่านพยายามหาวิธีที่จะแก้ไข จะเป็นผลแก่ประเทศและจะเป็นทางที่ส่งเสริมความดีของการกีฬาอีกด้วย ทั้งจะเป็นผู้ที่ได้ชื่อว่าสนใจความเป็นอยู่ของสังคมเป็นประโยชน์แก่ส่วนรวม ขอให้ทุกท่านได้มีกำลังใจกำลังกายที่จะปฏิบัติงานที่สำคัญนี้ ขอให้ทุกๆคนที่เป็นสมาชิกของสมาคมรวมทั้งนักกีฬาทั้งหลายจงมีความเจริญก้าวหน้า จงมีพลานามัยสมบูรณ์และจิตใจเข้มแข็งทั่วกันทุกคน.

    พระบรมราโชวาท ที่พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช รัชกาลที่ 9 พระราชทานในวโรกาสต่างๆนั้น ล้วนมีความเป็นอมตะ เป็นสากล ไม่ว่าจะผ่านกาลเวลาไปเท่าไหร่ และไม่ เฉพาะเจาะจงต่อกิจการงานใด ทุกกระแสพระราช ดำรัสสามารถนำไปปรับใช้ ถือเป็นแนวทางแห่งการดำเนินชีวิต เป็นหลักในการปฏิบัติภารกิจตามแต่ภาระหน้าที่ของแต่ละคน เพื่อประโยชน์ต่อส่วนรวม ซึ่งเราทุกคนจะเดินตามรอยพระบาทตลอดไป…

    แหล่งข้อมูล : ไทยรัฐ ออนไลน์

    Share This Article

    ทฤษฎี “แกล้งดิน” อันเนื่องมาจากพระราชดำริ

    Next Story »

    พระราชดำรัสและพระบรมราโชวาท ของในหลวง รัชกาลที่ 9 : “อันที่จริงเธอก็ชื่อภูมิพล ที่แปลว่า…

    BEDO – Magazine

  • Mag2018-1
  • BEDOMagazine2017-4

    BEDO Magazine ปีที่ 4 ฉบับที่ 4 ประจำเดือนกรกฎาคม – สิงหาคม 2560

    12 months ago

    BEDO LIFE : ใช้ชีวิตสโลว์ไลฟ์ที่เมืองน่าน / ชีวิตที่ล่องลอย ไอเดียเก๋ รักษ์โลก BEDO ARTICLE : แมลง สัตว์เศรษฐกิจที่ไม่ควรมองข้าม / สัมภาษณ์ผู้นำชุมชนในโอกาส 10 ปีเบโด้ BECO ACTION : 6 ศูนย์เรียนรู้คู่ชุมชน / เครื่องมือต่างๆ ที่เป็นกลไกในการทำงานของเบโด้ อ่านทั้งหมด PDF

    Read More
  • BEDOMagazine2017-3

    BEDO Magazine ปีที่ 4 ฉบับที่ 3 ประจำเดือนพฤษภาคม – มิถุนายน 2560

    1 year ago

    BEDO LIFE : ตามกดไลค์เครือข่าย ต้นไม้ในเมือง / เที่ยวกระบี่มิติใหม่ BEDO ARTICLE : นานาทัศนะการท่องเที่ยวกระบี่ยั่งยืน / สัมภาษณ์ ภณ.สุภาภรณ์ ปิติพร กูรูสมุนไพรไทย BECO ACTION : เบโด้ไปศึกษาดูงานเรื่องกล้วยที่เบลเยี่ยม อ่านทั้งหมด PDF

    Read More
  • อ่านต่อ >>

    More
    کاهش پینگ